Park rzeźby na poznańskiej Cytadeli

Park rzeźby na poznańskiej Cytadeli

27 października 2020 | sztuka

Park rzeźby na poznańskiej Cytadeli – oprowadzanie

Podziel się:

W 2017 roku powstał projekt repozytorium form przestrzennych Sztuka Poznania, które obejmuje rzeźby i obiekty rzeźbiarskie stojące na terenie miasta Poznania. Termin „formy przestrzenne” nawiązuje do idei Mariana Bogusza, który użył tej nazwy w 1965 roku, kiedy przygotowywał pierwszą edycję elbląskich Biennale. Rezygnacja z określenia tej imprezy jako biennale rzeźby, pozwoliła na obejście władzy, która mogła dyscyplinować artystów w obszarze znanych jej dziedzin i gatunków sztuki. Nazwa „formy przestrzenne” nie funkcjonowała do tej pory w oficjalnym języku rozporządzeń i dekretów. I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu z 1965 roku stało się dzięki temu laboratorium twórczego eksperymentu i manifestacją sztuki abstrakcyjnej.

W 2018 roku w ramach repozytorium Sztuka Poznania opracowane zostały pierwsze rzeźby, ustawione na przełomie lat 60. i 70. w Parku Cytadela, który od 1962 do 1991 roku był Parkiem–Pomnikiem Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Tę część projektu, w nawiązaniu do historycznej nazwy tego miejsca, nazwaliśmy Parkiem Przyjaźni. W roku 2018 repozytorium poszerzyło się o kolejne obiekty, które pojawiły się w Poznaniu w ciągu ostatnich kilkunastu lat, w okresie między 2002 a 2018 rokiem. Nazwa tej części repozytorium – Miasto sztuki – nawiązywała do projektu Poznań Miasto Sztuki realizowanego od 2005 roku przez Wielkopolskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. Założeniem pomysłodawców Poznania Miasta Sztuki było ulokowanie w przestrzeni publicznej form przestrzennych, instalacji, rzeźb i obiektów autorstwa znanych współczesnych artystów, takich jak Heinz Mack, David Černý czy Jan Berdyszak. W 2020 roku Sztuka Poznania zostanie uzupełniona o opracowanie rzeźb stojących na poznańskich Ratajach.

Ważnym elementem projektu stała się wystawa Formy w przestrzeni. Poznańska rzeźba plenerowa lat 60. i 70. XX wieku prezentowana od 12.07–13.09.2020 w przestrzeni Muzeum Narodowego w Poznaniu. Ekspozycja przypominała twórców i historię rzeźb plenerowych, które powstawały w Poznaniu w latach 60. i 70. podczas odbywających się w tym okresie licznych plenerów, sympozjów, spotkań i konkursów rzeźbiarskich. Jednym z celów wystawy było zwrócenie uwagi mieszkańców na obiekty rzeźbiarskie znajdujące się w przestrzeni publicznej, szczególnie na te, które znajdują się w ich najbliższym otoczeniu. Z biegiem lat wiele z nich zostało uszkodzonych przez naturalnie występujące zjawiska pogodowe, takie jak deszcz czy śnieg. Na zakończenie pokazu zorganizowano debatę poświęconą sztuce w przestrzeni publicznej, która stanowiła podsumowanie ekspozycji.

Uzupełnieniem wystawy są oprowadzania online po parku rzeźby na poznańskiej Cytadeli, które przybliżają kontekst powstania obiektów i ich autorów. Kolejnym etapem projektu będzie opracowanie w roku 2021 kilkunastu obiektów rzeźbiarskich rozsianych w różnych dzielnicach miasta, w dużej mierze anonimowych, ukrytych i zniszczonych.